धर्ती मुनिको देशमा

म धर्ती मुनिको देशमा थिए, जहाँ जमिन मुनिको तातो लावा निस्केर समुन्द्रको चिसो हावालाई पनि एकै छिनमा तातो बाफ बनाएर बायुमण्डलमा फैलाईदिन्थ्यो / तातो हावाले नाक, काँन, अनि मुखलाई ताताउदै थियो / कसैले ईट्टा-भट्टीको आगोमा राखेर हात खुट्टाका साप्रा पोल्दै गरेको अनुभब हुन्थ्यो / घडीको सुईसंगै तापक्रम नाप्ने सुईपनि १ दिनभरमा पुरै फन्को लगाउथ्यो / तापक्रम मापन गर्ने त्यो मस्तिस्कले हरेक दिन घर्मीको पारा बढेको मेसेज पठाउथ्यो / दिउसोमा भित्रि गन्जी लाएपनि गर्मीले पोल्ने गर्थ्यो / सरिरका छाला पनि फलाम जस्तै पगालेर लैजाने हो कि भन्ने डर लाग्थ्यो / लाग्थ्यो, यो घर्मिले, काट्न लागेको फलामे तार पनि तरल बनेर छाला नै बगाएर लैजान्छ / पसिनाको थोपा ओठमा खस्दा नुनिलो स्वादको भान हुन्थो / पसिना पसिनाले सरिर च्याप च्याप हुन्थ्यो, मानौ, सरिरमा कसैले मह दलेर सुखाएको जस्तो / अनि तेहि च्याप च्यापी सरिर लिएर चिसो ओछ्यानमा दुई खुट्टा फालेर सुत्दा स्वर्गीय आनन्दको अनुभूति हुन्थ्यो मलाई, त्यो देशमा, धर्ती मुनिको देशमा !

अछ्याँनमा सम्झनाका पानाहरु पल्टाउदै म सपनाको सिरानीमा सुतिरहेको हुन्थ्ये / फेरी पनि उही आफ्नो धर्तीको सपनामा आखा दौडाईरहन्थ्ये / फेरी ती प्रकृतिका छटाहरुमा म कुदिरहन्थ्ये / परबाट एउटा ढुलो आवाज हिमाल अनि पहाड घुमेर मेरा कानमा आईपुग्थ्यो / त्यो आवाजका तरंगहरु म संसारको कुनै ठाउँमा बेहोसिको मुन्द्रमा भएपनि, मेरो मस्तिस्क र मेरा पाचै अँग्गले मापन गर्न सक्थे / घरको मिठो डीढो र सिन्क्कीको झोल पाकेको गन्ध, त्यो धर्ती मुनिको देशमा, मेरो ओछ्यानमा आईपुग्थ्यो / फेरी सपनीमा म धौडन्थे, त्यो आवाजको तरङ्ग नीर, आफ्नो घरनीर / खुट्टालाई साईकलका पांग्राभन्दा पनि छिट्टो छिट्टो चलाउदै, म कुदीरहन्थ्ये / मेरा पाईलाहरु ती दोबाटाहरुमा धसिएर थुप्रै गहिरो खाडल बनि सक्थ्यो / सम्झनाको गहिरो खाडल थियो त्यो / घरमा आमाले सधै झैँ १ चम्चा घिउ तातो डीडोमा हाली छोपीदिनु हुन्थ्यो / म छिट्टो छिट्टो दौडी रहे, खेत अनि बारीका ती डिल डिलमा उफ्रदै अनि लड्दै अनि फेरी उफ्रदै / मेरा पाईलाहरु थाकेपनि मेरो मस्तिसकका नसाहरु फेरी ज्वातिसिल हुन्थे, ती आवाज सुनेर / म फेरी आफ्ना गतिशील दुई पाउ फिजाउदै दौडीरहे !

‘बल्द्याँङ्ग’ एउटा दुलो आवाज आयो / कसैले कोठाको डोकामा लात्ताले हानेको आवाज थियो / म सपनाबाट बिउझिएछु र फेरी तेहि पुरानै देशमा आईपुगेछु / धर्ती माथिको देशबाट धर्ती मुनिको देशमा आईपुगेछु / फेरी अर्को आवाज आयो ‘बल्द्याँङ्ग’ / एसपल्ट आवाज पहिले बन्दा दुईगुणा ढुलो भएर आयो / सपनाको मिठो संसार, घरको मिठठो डीडो, अनि सिंन्किको झोल नखादै फेरी बिउझेको रहेछु / घरको आगनमा नपुग्दै बिउझाईदिएछन् फेरी मलाई, ती ह्रदयहिन अनि अमानवहरुले, धर्ती मुनिको देसका सामन्ती सासकहरुले / बोत्तलको चिसो पानी संगसगै तातो रिस पनि आफैभित्र निले !

अनि कपडामा टासिएका खरानी जस्तै रेतका कणहरु टकटकयाएर आफ्नो नरम सरिरमा गलबन्दी ओडे जसरि लगाए / सधै झैँ पाईन्टका खाली खल्ती सुमसुमाउदै अनि टकटकयाउदै लगाए / एउटा हाफ पाईन्ट अनि टिसर्टलाई खुम्चाएर झोलाको खल्तीमा कोचीदिए / झिगाले रन्किएको भान्सा घरमा गएर चिसो पाउरोटि फेरी ओभनमा ताताउदै ५ तल्ले टिफिनको डब्बा मध्य एक तल्लामा राखीदिए !

टिफिन बक्स अनि पानीको बोत्तल लिएर फेरी हिडे, उही धर्तीमा जहाँ तातो रेतले खुट्टाको चप्पल माथिको  छाला पनि तातेर आउछ / जहाँ बोत्तलको पानी पनि बाटोमै उमलेर बोत्तलको बनावट नै बिग्रन थाल्छ / तातो घर्मीले फेरी फनफनी घुमाउला जस्तो भयो / टाउकोमा लगाएको हेल्मेट जस्तो टोपीपनि गर्मीले तातेर आउथ्यो, अनि फालौ जस्तो लाग्थ्यो / आफ्नो देशको नियम कानुन भन्दा धेरै कडा थियो तेहाको ठेकेदारको रिस / तलबै खाईदिने हो कि भनेर पनि लगाईदिनु पर्ने, त्यो तातो फलामे टोपी / मनमानीको राजा ठेकेदारको लागि / टिफिनको नास्ता र खाना सबै एकै चोटी खाईदिए / चिसो पाउरोटि घाटीको नलीमै गएर टासीएछ / तातो पानी पिउदै पाउरोटी निलेर आकाशतिर हेरे / एउटा चराहरु पनि उडेका थिएनन् / सुर्यको गोल आकार झन् पछि झन् बढ्दै थियो / समुन्द्रको पानीलाई मैले पाउरोटि निले जस्तै सुर्यले पनि निलीदिन्छ जस्तो लाग्थ्यो / समुन्द्रका छालहरु तातो रेतलाई भिझाउदै फर्कन्थ्यो, फेरी आफ्नै महासागररुपी घरमा !

लाग्थ्यो म पनि समुन्द्रका छाल जस्तै भईदिए, बगेर जान हुन्थ्यो आफ्नो देससम्म, आफ्नो घरको आगनसम्म / मनको चरा सात समुन्द्र पारि उडेर घरको आगनमा पुगेर फर्कनथ्यो / सरिर मात्र तातीरहन्थ्यो, त्यो धर्ती मुनिको देशमा !

दिनभरीको काम अनि थकाईपछि फेरी आफ्नै ओछ्यानमा दुई खुट्टा फिजाउदै सुते / सपनाको बारीमा फेरी कुद्न थाले, आफ्नो गाऊ, अनि आफ्नो बाटोहरुमा पाईलाको गहिरो छाप छोड्दै घरतिर दौडदै थिए / खुट्टालाई साईकलका पांग्रा जस्तै छिटटो छिटटो चलाउदै फेरी आफ्नो घरतिर लम्कदै थिए / आज मलाई कसैले पनि उठाएन मेरो सपनाबाट / म आफ्नो घरको आगनमा पुगे / अचम्म लग्यो, आमा भुईमा लम्पसार भएर रुदै हुनुथ्यो / समय समयमा आमा चिच्याउनु हुन्थ्यो, डाको छोडेर चिच्याउनु हुन्थ्यो / मैले केहि भुज्नै सकिन / बाबाले आमाको खुट्टा सुम्सुमयाउदै हुनुहुन्थ्यो / घरमा आज चुलो पनि बलेको थिएँन / म असचर्यचकित भएर हेर्दै थिए / सब्दाका एक कोटी पनि निस्केएनन् मेरो ओठबाट / म अस्चर्य मान्दै बहिनिकहाँ गए / उ पनि सानो स्वोर स्वग्रख स्वर्ख्रुख रुदै थिई, मेरो फोटो हेरेर / अन्तत मैले थाहा पाए, मेरो ओछ्यान त सदैको लागि चिसो भईसकेको रहेछ, त्यहि देशमा, धर्ती मुनिको देशमा !

म फेरी दौडन थाले, आफ्नो खुट्टालाई साईकलका पांग्राभन्दा पनि छिट्टो छिट्टो घुमाउदै दौडन थाले, उल्टो दिसामा, उल्टो छितिजमा !

एउटा धर्ती मुनिको देश हुन्छ,

जहाँ आफ्नै रगतको मोल हुन्छ,

जहाँ आफ्नै सरिरको मोल हुन्छ,

जहाँ अर्काकै बोल मोल हुन्छ,

जहाँ आफ्नो रत्तिको मोल हुन्छ,
एउटा धर्ती मुनिको देश हुन्छ !!